Chăm sóc cơ thể – Lương y Võ Ngọc Yến Nga

Tình trạng nóng bừng người nhưng không sốt là triệu chứng rất phổ biến mà hầu hết mọi người đều từng trải qua ít nhất một lần trong đời. Cảm giác nóng ran đột ngột từ trong người bốc lên, lan ra mặt, cổ, ngực, kèm theo đỏ mặt, đổ mồ hôi mà nhiệt độ cơ thể đo được vẫn bình thường khiến nhiều người lo lắng. Vậy nguyên nhân thật sự là gì? Dưới đây là toàn bộ các nguyên nhân đã được kiểm chứng lâm sàng và theo quan điểm Đông y hơn 100 năm của dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm – Dược Bình Đông.

1. Nóng bừng ở phụ nữ – Nguyên nhân hàng đầu là sự suy giảm Estrogen

Theo nghiên cứu y khoa và kinh nghiệm lâm sàng tại Dược Bình Đông, hơn 80% trường hợp Người nóng bừng nhưng không sốt ở nữ đều liên quan đến sự mất cân bằng nội tiết tố nữ, đặc biệt là sự suy giảm đột ngột nồng độ Estrogen.

Giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh (thường từ 40–55 tuổi) là thời điểm Estrogen giảm mạnh nhất, khiến trung tâm điều hòa nhiệt độ ở vùng dưới đồi bị rối loạn. Kết quả là mạch máu ngoại biên giãn nở đột ngột, máu dồn lên da nhiều hơn, tạo cảm giác nóng ran từ ngực lan lên cổ và mặt chỉ trong vài giây.

Các cơn bốc hỏa này thường kéo dài từ 30 giây đến 5–10 phút, có thể xảy ra nhiều lần trong ngày, đặc biệt nặng vào ban đêm (cơn bốc hỏa đêm), khiến chị em mất ngủ, đổ mồ hôi lạnh, tỉnh giấc giữa đêm.

Ngoài tiền mãn kinh, các thời điểm nội tiết thay đổi mạnh khác cũng dễ gây nóng bừng ở nữ giới:

Tuổi dậy thì
Sau sinh (đặc biệt 3–6 tháng đầu)
Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)
Cắt buồng trứng hoặc tử cung
Sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp lạm dụng lâu dài

Bà Võ Ngọc Yến Nga – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông – nhận định: “Theo Đông y, đây chính là biểu hiện của Âm hư – Huyết nhiệt, Can hỏa vượng, khiến hỏa bốc lên phần trên cơ thể. Nếu để kéo dài sẽ làm tổn thương sâu thêm đến Tâm, Can, Thận.”

2. Nóng bừng ở nam giới – Đừng chủ quan vì có thể là dấu hiệu bệnh lý nghiêm trọng

Dù ít gặp hơn phụ nữ, nhưng nam giới bị nóng bừng người liên tục lại đáng lo ngại hơn rất nhiều vì thường là dấu hiệu của các bệnh lý tiềm ẩn.

Nguyên nhân phổ biến nhất ở nam giới là suy giảm Testosterone (mãn dục nam – Andropause), thường bắt đầu từ tuổi 40 trở lên. Khi Testosterone giảm, vùng dưới đồi cũng bị rối loạn tương tự như ở phụ nữ, dẫn đến các cơn bốc hỏa tương tự.

Ngoài ra, một số bệnh lý nghiêm trọng cần loại trừ ngay khi nam giới bị nóng bừng kéo dài:

Viêm tinh hoàn, teo tinh hoàn
Ung thư tinh hoàn hoặc tiền liệt tuyến
Suy tuyến thượng thận
Hội chứng Kallmann (rối loạn tiết hormone sinh dục bẩm sinh)
Tác dụng phụ của thuốc điều trị ung thư tuyến tiền liệt (Lupron, Zoladex…)

Bà Võ Ngọc Yến Nga nhấn mạnh: “Nam giới nóng bừng thường kèm theo triệu chứng mệt mỏi, giảm ham muốn, xuất tinh sớm, tiểu đêm nhiều – đây là dấu hiệu rõ ràng của Thận hư – Tinh khí bất túc. Nếu chủ quan để lâu sẽ rất khó hồi phục.”

3. Các nguyên nhân khác thường gặp ở cả nam và nữ gây nóng bừng

Ngoài nguyên nhân nội tiết và bệnh lý, rất nhiều trường hợp nóng bừng xuất phát từ lối sống và môi trường – chiếm tới 30–40% tổng số ca đến khám tại Dược Bình Đông.

3.1. Stress, căng thẳng kéo dài

Khi căng thẳng, cơ thể tiết ra lượng lớn Adrenaline và Noradrenaline → tim đập nhanh → máu dồn lên da → cảm giác nóng bừng mặt, cổ, ngực dù không sốt.

3.2. Ăn quá nhiều đồ cay nóng, rượu bia, cà phê

Ớt, tiêu, tỏi, gừng, rượu, cà phê… đều thuộc tính nhiệt, kích thích hỏa vượng, làm máu dồn lên phần trên cơ thể, gây nóng bừng, đỏ mặt.

3.3. Thừa cân – béo phì

Mô mỡ chính là nơi dự trữ nhiệt, người càng béo càng dễ tích nhiệt, cộng thêm rối loạn chuyển hóa lipid khiến cơ thể luôn trong tình trạng “nóng trong”.

3.4. Tác dụng phụ của thuốc

Một số thuốc phổ biến gây nóng bừng:

Thuốc loãng xương (Raloxifene)
Thuốc điều trị ung thư vú (Tamoxifen)
Thuốc giảm đau chứa opioid (Tramadol)
Thuốc hạ huyết áp nhóm chẹn beta (một số trường hợp)

3.5. Rối loạn vùng hạ đồi (hiếm gặp)

U nang, khối u vùng hạ đồi – tuyến yên là nguyên nhân rất nguy hiểm, thường kèm theo đau đầu, rối loạn thị giác, cần chụp MRI ngay.

3.6. Thời tiết nóng ẩm + môi trường làm việc bí bách

Tại Việt Nam, đặc biệt miền Nam, thời tiết nóng ẩm quanh năm khiến rất nhiều người bị nóng trong dù không ra nắng.

Kết luận từ chuyên gia Dược Bình Đông

Tóm lại, nguyên nhân khiến người nóng bừng nhưng không sốt rất đa dạng, từ sinh lý bình thường đến bệnh lý nghiêm trọng. Quan trọng nhất là bạn cần lắng nghe cơ thể mình:

Phụ nữ trên 40 tuổi → gần 90% là do tiền mãn kinh
Nam giới trên 40 tuổi kéo dài → cần nghĩ ngay đến suy Testosterone hoặc bệnh lý nam khoa
Cả hai giới, nếu kèm mệt mỏi, mất ngủ, cáu gắt kéo dài → đa phần là do Âm hư – Huyết nhiệt theo Đông y

Hiểu rõ nguyên nhân là bước đầu tiên để xử lý đúng. Với hơn 100 năm kinh nghiệm trị nóng trong, bốc hỏa của dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, Dược Bình Đông luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn.

Tham vấn nội dung bài viết: Bà Võ Ngọc Yến Nga – Truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm Chuyên gia Đông y – Dược Bình Đông

————
Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.

Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y tại Địa chỉ: 43/9 Mễ Cốc, Phường Phú Định, TP.HCM

(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Võ Ngọc Yến Nga – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.

—————————-
Nguồn tham khảo: Healthline, Hello Bacsi, Vinmec, Medlatec, Nhà thuốc Long Châu, Tâm Anh Hospital

Trong nhịp sống hối hả ngày nay, hệ miễn dịch chính là “lá chắn” bảo vệ cơ thể khỏi những tác nhân gây hại từ môi trường. Để hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả, việc lựa chọn thực phẩm phù hợp đóng vai trò then chốt, cung cấp dưỡng chất cần thiết giúp các tế bào miễn dịch phát triển và chống chọi tốt hơn. Vậy ăn gì tăng sức đề kháng? Theo quan điểm Đông y, việc bổ sung thực phẩm giàu dưỡng chất tự nhiên không chỉ nuôi dưỡng cơ thể mà còn cân bằng âm dương, tăng cường chính khí. Bài viết này sẽ tập trung khám phá những loại thực phẩm hàng ngày có thể giúp bạn xây dựng nền tảng đề kháng vững chắc, dựa trên các nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm y học cổ truyền.

Các nhóm thực phẩm chính hỗ trợ hệ miễn dịch

Hệ miễn dịch cần được nuôi dưỡng bởi những dưỡng chất thiết yếu như protein, vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa để duy trì hoạt động tối ưu. Các thực phẩm phổ biến trong bữa ăn Việt Nam không chỉ dễ tìm mà còn mang lại lợi ích rõ rệt, giúp tăng cường khả năng nhận diện và tiêu diệt vi khuẩn, virus. Dưới đây là những lựa chọn hàng đầu, được khuyến nghị bởi các chuyên gia dinh dưỡng.

Thịt đỏ và thịt trắng: Các loại thịt như bò, heo hay gà cung cấp nguồn protein dồi dào, là “nguyên liệu” xây dựng kháng thể và tế bào miễn dịch. Protein giúp cơ thể sản sinh immunoglobulin – loại protein bảo vệ chống nhiễm trùng. Theo nghiên cứu từ Harvard T.H. Chan School of Public Health, chế độ ăn giàu protein từ thịt nạc có liên quan đến giảm nguy cơ cảm cúm lên đến 20%. Hãy chọn phần thịt nạc, chế biến hấp hoặc luộc để giữ nguyên dưỡng chất.
Hải sản giàu kẽm: Tôm, cua, hàu, nghêu, sò, ốc hay hến là những “người bạn” của hệ miễn dịch nhờ hàm lượng kẽm cao. Kẽm kích hoạt hơn 300 enzyme hỗ trợ miễn dịch, giúp tế bào T – “chiến binh” chống virus – hoạt động mạnh mẽ hơn. Một nghiên cứu trên tạp chí Nutrients cho thấy, bổ sung kẽm từ hải sản có thể rút ngắn thời gian cảm lạnh trung bình 33%. Ăn 2-3 lần/tuần, kết hợp với rau củ để tăng hấp thụ.
Cá béo chứa vitamin D và omega-3: Cá hồi, cá thu, cá ngừ hay cá trích mang đến vitamin D – “vitamin nắng” giúp điều hòa phản ứng miễn dịch, giảm viêm. Omega-3 trong cá béo còn ức chế cytokine gây viêm quá mức. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thiếu vitamin D làm suy yếu đề kháng, trong khi cá béo có thể cải thiện lên 25%. Nướng hoặc hấp nhẹ để giữ chất béo tốt.
Bông cải xanh: Loại rau họ cải này giàu vitamin A, C, E cùng chất xơ và chất chống oxy hóa như sulforaphane, hỗ trợ sản sinh bạch cầu – lực lượng chính chống nhiễm trùng. Nghiên cứu từ Journal of Agricultural and Food Chemistry chỉ ra, sulforaphane kích hoạt gen bảo vệ tế bào miễn dịch. Hấp nhanh hoặc xào nhẹ để tránh mất vitamin tan trong nước.
Rau xanh lá đậm: Rau bina (rau chân vịt), cải xanh, cải xoăn chứa protein thực vật, vitamin A, B6, E, K và chất xơ, giúp nuôi dưỡng niêm mạc – hàng rào đầu tiên chống pathogen. Vitamin A duy trì lớp lót đường hô hấp và tiêu hóa khỏe mạnh. Một phân tích meta trên British Journal of Nutrition xác nhận, rau lá xanh giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp 15%. Thêm vào salad hoặc sinh tố hàng ngày.
Cần tây: Không chỉ là gia vị, cần tây cung cấp chất chống oxy hóa như apigenin và vitamin C, K, giúp giảm stress oxy hóa – kẻ thù của miễn dịch. Apigenin còn tăng cường hoạt động đại thực bào, “ăn” vi khuẩn. Nghiên cứu từ University of Illinois cho thấy, cần tây cải thiện phản ứng miễn dịch ở người lớn tuổi. Ép nước hoặc thêm vào canh.
Gia vị chống viêm: Tỏi, gừng, nghệ chứa allicin, gingerol và curcumin – những hợp chất chống viêm, chống oxy hóa mạnh mẽ. Chúng kích thích sản sinh interferon, giúp tế bào chống virus. Theo nghiên cứu trên Phytotherapy Research, tỏi giảm tần suất cảm cúm 63%. Sử dụng tươi trong món ăn để tối ưu hiệu quả.
Trứng: Nguồn selen và vitamin D dồi dào, trứng hỗ trợ tuyến giáp – trung tâm điều khiển miễn dịch. Selen bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Một nghiên cứu từ American Journal of Clinical Nutrition liên kết trứng với tăng cường kháng thể IgA.
Sản phẩm đậu nành: Đậu phụ giàu protein hoàn chỉnh và isoflavone, giúp cân bằng hormone và hỗ trợ miễn dịch. Isoflavone có tác dụng chống viêm tương tự estrogen. Ăn thay thế thịt 1-2 lần/tuần.

Để hỗ trợ thêm cho hệ miễn dịch từ góc nhìn Đông y, bạn có thể kết hợp các thực phẩm trên với các bài thuốc bổ dưỡng từ thảo dược như nhân sâm hay hoàng kỳ. Tại Dược Bình Đông, sản phẩm Bổ Phế Thiên Môn – với công thức kế thừa từ dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm – giúp tăng cường chính khí, dễ dàng bổ sung khi chế độ ăn chưa đủ.

Các thực phẩm bổ sung đa dạng cho đề kháng bền vững

Bên cạnh nền tảng chính, việc đa dạng hóa thực đơn với các thực phẩm giàu dưỡng chất cụ thể sẽ giúp hệ miễn dịch linh hoạt hơn, đối phó với các mối đe dọa đa dạng. Những lựa chọn này không chỉ ngon miệng mà còn dễ tích hợp vào bữa ăn gia đình, mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe.

Rau quả màu cam: Ớt chuông, cà chua, cà rốt chứa beta-carotene – tiền chất vitamin A, chuyển hóa thành retinol để bảo vệ niêm mạc và tăng sản sinh bạch cầu. Nghiên cứu từ American Journal of Clinical Nutrition cho thấy, beta-carotene giảm viêm đường hô hấp 30%. Ăn sống hoặc hấp để giữ dưỡng chất.
Ngũ cốc nguyên hạt: Yến mạch, gạo lứt, lúa mạch cung cấp sắt, magiê, mangan, phốt pho, selen, vitamin B và chất xơ, hỗ trợ năng lượng cho tế bào miễn dịch. Sắt giúp vận chuyển oxy đến các tế bào chiến đấu. Theo WHO, ngũ cốc nguyên hạt cải thiện miễn dịch ở người lớn.
Các loại hạt: Óc chó, hạt lanh, hạt chia, hạt bí, hạt hướng dương giàu omega-3, vitamin E và kẽm, chống oxy hóa và giảm viêm. Vitamin E bảo vệ màng tế bào miễn dịch. Một nghiên cứu trên Nutrients chỉ ra, hạt giảm nguy cơ nhiễm trùng 20%. Ăn một nắm nhỏ mỗi ngày.
Khoai lang: Giàu beta-carotene và vitamin C, khoai lang tăng cường sản sinh interferon. Nướng hoặc luộc để dễ tiêu.
Nấm: Các loại nấm như đông cô, nấm rơm chứa beta-glucan, kích thích đại thực bào. Nghiên cứu từ International Journal of Medicinal Mushrooms xác nhận lợi ích miễn dịch.
Socola đen: Với hàm lượng flavonoid cao (trên 70% cacao), socola đen chống oxy hóa, cải thiện lưu thông máu đến tế bào miễn dịch. Ăn 20-30g/ngày theo hướng dẫn từ British Medical Journal.

Từ kinh nghiệm Đông y, việc kết hợp thực phẩm với thảo dược như cam thảo hay đương quy sẽ tăng hiệu quả gấp bội. Sản phẩm An Cư của Dược Bình Đông, với công thức bổ khí huyết, là lựa chọn lý tưởng để hỗ trợ khi bạn bận rộn.

Lời khuyên từ chuyên gia để duy trì đề kháng

Bổ sung thực phẩm chống oxy hóa đúng cách không chỉ là ăn nhiều mà cần đa dạng và đều đặn, kết hợp lối sống lành mạnh. Theo bà Võ Ngọc Yến Nga – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông với hơn 20 năm kinh nghiệm điều trị các vấn đề bổ dưỡng – “Hệ miễn dịch như dòng sông, cần nguồn nước sạch từ thực phẩm tự nhiên để chảy mãi không ngừng. Hãy lắng nghe cơ thể và ưu tiên thảo dược Việt để cân bằng từ gốc rễ.”

Hãy bắt đầu thay đổi thực đơn hôm nay để cơ thể luôn sẵn sàng. Nếu cần tư vấn cá nhân hóa, Dược Bình Đông luôn sẵn sàng đồng hành, mang tinh hoa y học cổ truyền đến từng gia đình Việt.

Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.